ประกันสังคมมาตรา 39 เหมาะกับใคร มีสิทธิ์ต่างจากมาตราอื่นอย่างไร?

• Key Takeaway

• ประกันสังคมมาตรา 39 คือการประกันตนแบบสมัครใจสำหรับผู้ที่เคยอยู่ในมาตรา 33 และลาออกจากงาน โดยต้องสมัครภายใน 6 เดือน และเคยส่งเงินสมทบอย่างน้อย 12 เดือน พร้อมส่งเงินสมทบเอง เดือนละ 432 บาท เพื่อรักษาสิทธิ์ประกันสังคมต่อเนื่อง
• ผู้ประกันตนมาตรา 39 ยังได้รับสิทธิ์พื้นฐานจากประกันสังคม เช่น ค่ารักษาพยาบาล เงินทดแทนการขาดรายได้ คลอดบุตร ทุพพลภาพ ชราภาพ และกรณีเสียชีวิต ช่วยสร้างหลักประกันด้านสุขภาพและความมั่นคงทางการเงินในระยะยาว
• มาตรา 33 สำหรับลูกจ้างที่ทำงานประจำ โดยนายจ้างร่วมจ่ายเงินสมทบ มาตรา 39 สำหรับผู้ที่เคยเป็นลูกจ้างและต้องการรักษาสิทธิ์หลังลาออก ส่วนมาตรา 40 เหมาะกับผู้ประกอบอาชีพอิสระหรือฟรีแลนซ์ที่ไม่เคยอยู่ในระบบประกันสังคมมาก่อน 

ประกันสังคมมาตรา 39 เป็นทางเลือกสำหรับผู้ที่เคยเป็นผู้ประกันตนตามมาตรา 33 แต่ปัจจุบันไม่ได้ทำงานประจำแล้ว เช่น ผู้ที่ลาออกจากงานหรือหันไปประกอบอาชีพอิสระ แต่ยังต้องการรักษาสิทธิ์ความคุ้มครองจากประกันสังคมไว้อย่างต่อเนื่อง 

บทความนี้จะสรุปสิทธิประโยชน์สำคัญที่ผู้ประกันตนมาตรา 39 จะได้รับ ไม่ว่าจะเป็นสิทธิ์การรักษาพยาบาล เงินทดแทนกรณีว่างงาน และเงินบำนาญในอนาคต พร้อมเปรียบเทียบความแตกต่างกับมาตรา 33 และมาตรา 40 เพื่อให้เข้าใจภาพรวมได้ง่ายขึ้น และช่วยให้คุณตัดสินใจเลือกแนวทางที่เหมาะกับสถานการณ์ของตัวเองได้มากที่สุด

ประกันสังคมมาตรา 39 คืออะไร?

ประกันสังคมประกันตนเองมาตรา 39 คือการประกันตนแบบสมัครใจ สำหรับผู้ที่เคยเป็นผู้ประกันตนตามมาตรา 33 และออกจากงานแล้วแต่ยังต้องการรักษาสิทธิ์ประกันสังคมต่อเนื่อง เช่น สิทธิ์รักษาพยาบาล เงินทดแทน และบำนาญในอนาคต 

ผู้ประกันตนจะต้องส่งเงินสมทบเดือนละ 432 บาท อย่างต่อเนื่องทุกเดือน ถ้าไม่ส่งเงินสมทบ 3 เดือนติดต่อกันหรือภายในระยะเวลา 1 ปี ส่งเงินสมทบไม่ครบ 9 เดือน จะถือว่าสิ้นสุดสถานะผู้ประกันตนมาตรา 39 ทันที และไม่สามารถกลับมาใช้สิทธิ์เดิมได้

เงื่อนไขและคุณสมบัติของผู้สมัครประกันสังคมมาตรา 39

แล้วผู้ประกันตนมาตรา 39 ต้องมีคุณสมบัติอย่างไร ใครบ้างที่สามารถสมัครได้ ถ้าต้องการรักษาสิทธิ์ประกันสังคมหลังออกจากงานประจำ สามารถตรวจสอบคุณสมบัติเบื้องต้นได้ดังนี้

• เคยเป็นผู้ประกันตนตามมาตรา 33 และส่งเงินสมทบมาแล้วไม่น้อยกว่า 12 เดือน
• ออกจากงานประจำมาแล้วไม่เกิน 6 เดือน นับตั้งแต่วันที่สิ้นสุดการเป็นลูกจ้าง
• ต้องไม่เป็นผู้ที่ได้รับประโยชน์ทดแทนกรณีทุพพลภาพจากกองทุนประกันสังคม

อัตราเงินสมทบของประกันสังคมมาตรา 39

ผู้ประกันตนตามมาตรา 39 จะต้องส่งเงินสมทบเข้ากองทุนประกันสังคมเดือนละ 432 บาท ซึ่งคำนวณจากฐานค่าจ้างสมมติ 4,800 บาท ในอัตรา 9% โดยผู้ประกันตนจะต้องเป็นผู้ชำระเงินสมทบด้วยตัวเองทั้งหมด ทั้งนี้ผู้ประกันตนมาตรา 39 จำเป็นต้องส่งเงินสมทบอย่างต่อเนื่องทุกเดือน เพื่อรักษาสถานะและสิทธิประโยชน์ประกันสังคม ม. 39 ไว้

สิทธิประโยชน์ที่ได้รับจากประกันสังคมมาตรา 39

• ค่ารักษาพยาบาล สามารถใช้สิทธิ์รักษาพยาบาลกับโรงพยาบาลตามสิทธิประกันสังคม ครอบคลุมการตรวจรักษา โรคทั่วไป อุบัติเหตุ รวมถึงการรักษาตามเงื่อนไขของสำนักงานประกันสังคม

• เงินทดแทนการขาดรายได้ กรณีเจ็บป่วยหรือประสบอันตรายจนไม่สามารถทำงานได้ จะได้รับเงินทดแทนการขาดรายได้ตามหลักเกณฑ์ที่กำหนด

• เงินสงเคราะห์คลอดบุตร ผู้ประกันตนสามารถเบิกค่าคลอดบุตรได้ตามอัตราที่กำหนด รวมถึงอาจได้รับเงินสงเคราะห์เพิ่มเติมตามสิทธิ์ของประกันสังคม

• กรณีทุพพลภาพ ถ้าผู้ประกันตนเกิดทุพพลภาพจนไม่สามารถทำงานได้ จะได้รับเงินทดแทนรายเดือน รวมถึงสิทธิ์การรักษาพยาบาลที่เกี่ยวข้อง

• กรณีชราภาพ เมื่อถึงอายุเกษียณและมีการส่งเงินสมทบตามเงื่อนไข จะมีสิทธิ์ได้รับเงินบำนาญชราภาพหรือเงินบำเหน็จตามระยะเวลาการส่งเงินสมทบ

• กรณีเสียชีวิต ถ้าผู้ประกันตนเสียชีวิต ทายาทหรือผู้จัดการศพสามารถรับเงินค่าทำศพและเงินสงเคราะห์ตามหลักเกณฑ์ของประกันสังคมได้

วิธีสมัครประกันสังคมมาตรา 39

1. สมัครประกันสังคมมาตรา 39 ออนไลน์ 

• เข้าไปที่เว็บไซต์ของสำนักงานประกันสังคม (e-Service) ที่ www.sso.go.th
• เลือกเมนู “สมาชิกผู้ประกันตน”
• เลือกเมนู “สมัครมาตรา 39”
• ตรวจสอบ คุณสมบัติและเงื่อนไขของผู้มีสิทธิ์สมัคร จากนั้นดำเนินการตามขั้นตอนในระบบให้ครบถ้วน

2. สมัครที่สำนักงานประกันสังคม 

• เตรียมเอกสารที่ใช้สมัคร ได้แก่ บัตรประชาชนตัวจริง และแบบคำขอสมัครเป็นผู้ประกันตนมาตรา 39 (แบบ สปส.1-20)
• ติดต่อสำนักงานประกันสังคม ในพื้นที่ที่สะดวก หรือสำนักงานประกันสังคมจังหวัด/เขต
• ยื่นเอกสารและกรอกแบบคำขอสมัคร ต่อเจ้าหน้าที่ พร้อมตรวจสอบคุณสมบัติผู้สมัคร
• เมื่อเจ้าหน้าที่ตรวจสอบข้อมูลเรียบร้อยแล้ว จะดำเนินการลงทะเบียนเป็นผู้ประกันตนมาตรา 39 ให้ทันที

ข้อควรระวังและการสิ้นสุดการเป็นผู้ประกันตน

• ขาดส่งเงินสมทบเกิน 3 เดือนติดต่อกัน ถ้าผู้ประกันตนไม่ชำระเงินสมทบต่อเนื่องเกิน 3 เดือน จะถือว่าสิ้นสุดการเป็นผู้ประกันตนมาตรา 39 โดยอัตโนมัติ และจะไม่สามารถต่อประกันสังคม ม. 39 ในสถานะเดิมได้อีก

• ส่งเงินสมทบไม่ครบ 9 เดือนในรอบ 12 เดือน แม้จะไม่ได้ขาดส่งต่อเนื่อง แต่ถ้ารวมแล้วในรอบ 1 ปี ส่งเงินสมทบไม่ถึง 9 เดือน ก็จะถูกยกเลิกสถานะผู้ประกันตนมาตรา 39 เช่นกัน

• กลับไปทำงานรับเงินเดือนในระบบ ถ้าผู้ประกันตนกลับไปทำงานในบริษัทหรือองค์กรที่มีระบบประกันสังคม นายจ้างจะขึ้นทะเบียนให้เป็นผู้ประกันตนตามมาตรา 33 ทำให้สถานะมาตรา 39 สิ้นสุดลงโดยอัตโนมัติ

เปรียบเทียบประกันสังคม ม.33 / ม.39 และ ม.40 ต่างกันอย่างไร?

หัวข้อเปรียบเทียบ	มาตรา 33 (ม.33)	มาตรา 39 (ม.39)	มาตรา 40 (ม.40)
กลุ่มเป้าหมาย	ลูกจ้าง พนักงานบริษัทเอกชน (ภาคบังคับ)	ผู้ที่เคยเป็น ม.33 แล้วลาออก (ภาคสมัครใจ)	อาชีพอิสระ ฟรีแลนซ์ พ่อค้าแม่ค้า (ภาคสมัครใจ)
เงื่อนไขการสมัคร	เข้าทำงานในบริษัท	เคยส่ง ม.33 มาแล้วไม่ต่ำกว่า 12 เดือน และลาออกไม่เกิน 6 เดือน	อายุ 15-65 ปี และไม่เป็นผู้ประกันตน ม.33 หรือ ม.39
เงินสมทบต่อเดือน	5% ของเงินเดือน (สูงสุด 750 บาท)	432 บาท (อัตราคงที่)	เลือกได้ 3 ทาง 70 / 100 / 300 บาท
ใครช่วยจ่ายบ้าง	ลูกจ้าง + นายจ้าง + รัฐ	ผู้ประกันตนจ่ายเอง + รัฐช่วย	ผู้ประกันตนจ่ายเอง + รัฐช่วย
สิทธิ์รักษาพยาบาล	ใช้สิทธิ์ รพ. ตามบัตรประกันสังคม (ฟรี)	ใช้สิทธิ์ รพ. ตามบัตรประกันสังคม (ฟรี)	ใช้สิทธิ์ “บัตรทอง” (30 บาท)
สิทธิประโยชน์ชราภาพ	มีทั้ง “บำเหน็จ” หรือ “บำนาญ” (ขึ้นอยู่กับระยะเวลาที่ส่ง)	มีทั้ง “บำเหน็จ” หรือ “บำนาญ” (ใช้ฐานเงินเดือน 4,800 บาทคำนวณ)	ได้รับเป็น “เงินก้อน (บำเหน็จ)” พร้อมดอกผล (ไม่มีบำนาญรายเดือน)
รูปแบบการจ่ายเงิน	- ส่ง < 12 ปี รับเงินก้อน - ส่ง 15 ปีขึ้นไป รับบำนาญตลอดชีวิต	- ส่ง < 12 ปี รับเงินก้อน - ส่ง 15 ปีขึ้นไป รับบำนาญตลอดชีวิต	- ได้รับเงินสะสม + เงินที่รัฐช่วยสมทบ + ดอกผล (รวมเป็นเงินก้อนครั้งเดียว)
จำนวนความคุ้มครอง	7 กรณี (ครบที่สุด)	6 กรณี (ยกเว้นกรณีว่างงาน)	3-5 กรณี (ตามแพ็กเกจที่เลือก)
สถานะทางกฎหมาย	ภาคบังคับ (ตามกฎหมาย)	ภาคสมัครใจ (ต่อยอดจาก ม.33)	ภาคสมัครใจ (อาชีพอิสระ)
ความเสี่ยงที่ต้องระวัง	ไม่มี (นายจ้างหักส่งอัตโนมัติ)	ระวังขาดส่ง (ขาดส่ง 3 เดือนติดต่อกัน หรือส่งไม่ครบ 9 เดือนใน 12 เดือน จะหลุดทันที)	ขาดส่งไม่หลุดจากสถานะ แต่ช่วงที่ขาดส่งจะ ไม่ได้รับความคุ้มครอง
การสิ้นสุดสถานะ	ลาออก เลิกจ้าง เสียชีวิต	เสียชีวิต กลับไปเป็น ม.33 หรือ ขาดส่งเงินเกินกำหนด	เสียชีวิต ลาออกเอง หรือไปเป็นผู้ประกันตน ม.33/39
เหมาะกับใคร	มนุษย์เงินเดือน พนักงานออฟฟิศ หรือลูกจ้างที่มีนายจ้างชัดเจน	คนเคยทำงานประจำที่ลาออก แต่ยังอยากรักษาความคุ้มครองและสิทธิ์รักษาเดิมไว้	คนทำธุรกิจส่วนตัว ฟรีแลนซ์ พ่อค้าแม่ค้า วินมอเตอร์ไซค์ หรือเกษตรกร

วิธีเช็กสถานะประกันสังคมมาตรา 39

1. เข้าไปที่เว็บไซต์สำนักงานประกันสังคม https://www.sso.go.th
2. เลือกเมนู “ลงทะเบียน” เพื่อสมัครใช้งานระบบ ถ้าเคยลงทะเบียนแล้ว สามารถกรอกเลขบัตรประชาชน 13 หลัก และรหัสผ่าน เพื่อเข้าสู่ระบบได้ทันที
3. อ่านเงื่อนไขการใช้งาน จากนั้นกดยอมรับข้อตกลงในการใช้บริการ แล้วเลือก “ถัดไป”
4. กรอกข้อมูลส่วนตัว ได้แก่ เลขบัตรประชาชน 13 หลัก เบอร์โทรศัพท์มือถือ ตั้งรหัสผ่านและยืนยันรหัสผ่าน รวมถึงกรอกคำนำหน้า ชื่อ-นามสกุล วันเดือนปีเกิด และอีเมล (ถ้ามี)
5. กด “ถัดไป” จากนั้นระบบจะส่งรหัส OTP มายังเบอร์โทรศัพท์ที่ลงทะเบียนไว้ เพื่อใช้ยืนยันตัวตน
6. เมื่อได้รับรหัสแล้ว ให้กรอกรหัส OTP ลงในระบบ เพื่อยืนยันการสมัคร

เมื่อดำเนินการครบทุกขั้นตอนแล้ว ก็สามารถเข้าสู่ระบบเพื่อตรวจสอบสิทธิ์ประกันสังคมได้ทันที

นอกจากนี้ ผู้ประกันตนยังสามารถตรวจสอบสิทธิ์ประกันสังคมมาตรา 39 ผ่านแอปพลิเคชัน “SSO Connect” ซึ่งช่วยให้เช็กสิทธิ์ ข้อมูลการส่งเงินสมทบ และบริการต่างๆ ของประกันสังคมได้สะดวกมากขึ้น

สรุป

ประกันสังคมมาตรา 39 เป็นทางเลือกสำหรับผู้ที่เคยเป็นผู้ประกันตนตามมาตรา 33 แต่ลาออกจากงานประจำและต้องการรักษาสิทธิ์ประกันสังคมต่อเนื่อง โดยผู้สมัครต้องเคยส่งเงินสมทบมาแล้วไม่น้อยกว่า 12 เดือน และสมัครภายใน 6 เดือนหลังออกจากงาน ผู้ประกันตนต้องส่งเงินสมทบ เดือนละ 432 บาท ด้วยตัวเองอย่างต่อเนื่อง เพื่อคงสถานะและสิทธิประโยชน์ต่างๆ เช่น ค่ารักษาพยาบาล เงินทดแทนการขาดรายได้ คลอดบุตร ทุพพลภาพ ชราภาพ และกรณีเสียชีวิต 

นอกจากนี้ยังสามารถสมัครหรือเช็กสิทธิ์ผ่านเว็บไซต์สำนักงานประกันสังคม หรือแอปพลิเคชัน SSO Connect ได้ อย่างไรก็ตาม ถ้าขาดส่งเงินสมทบเกิน 3 เดือนติดต่อกัน หรือส่งไม่ครบ 9 เดือนในรอบ 12 เดือน สถานะผู้ประกันตนมาตรา 39 จะสิ้นสุดทันที

ถ้าคุณกำลังมองหาโอกาสใหม่ๆ ที่ช่วยให้คุณบรรลุเป้าหมายในชีวิต อย่าลืมหางานผ่าน Jobsdb แพลตฟอร์มหางานที่รวบรวมตำแหน่งงานหลากหลายสาขา ช่วยให้คุณค้นหางานที่เหมาะกับทักษะและเป้าหมายในอาชีพได้ง่ายยิ่งขึ้น

บทความอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

• สิทธิประกันสังคมมาตรา 40 ฉบับอัปเดต ที่คนทำงานอิสระควรรู้!
• ลาออกจากงานประกันสังคมยังใช้ได้ไหม? อยากรักษาสิทธิต่อทำอย่างไร
• คู่มือคนทำงานยุคใหม่ เลือกโรงพยาบาลประกันสังคม ต้องเช็กอะไรบ้าง

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับประกันสังคมมาตรา 39 (FAQ)

ถ้าขาดส่งเงินสมทบประกันสังคม ม.39 เกิดอะไรขึ้น?

ถ้าผู้ประกันตนตามมาตรา 39 ขาดส่งเงินสมทบเกิน 3 เดือนติดต่อกัน จะถือว่าสิ้นสุดสถานะผู้ประกันตนทันที นอกจากนี้ ถ้าในช่วงเวลา 12 เดือน ส่งเงินสมทบไม่ครบ 9 เดือน ก็อาจถูกตัดสิทธิ์เช่นกัน เมื่อสิ้นสุดสถานะแล้วจะไม่สามารถกลับมาใช้สิทธิ์มาตรา 39 เดิมได้ และจะต้องสมัครในรูปแบบอื่นแทนถ้าต้องการความคุ้มครองจากประกันสังคมต่อไป

ต้องสมัครภายในเวลากี่เดือนหลังลาออก?

ผู้ที่ต้องการสมัครเป็นผู้ประกันตนตามมาตรา 39 จะต้องยื่นสมัครภายใน 6 เดือนหลังจากออกจากงาน และสิ้นสุดการเป็นผู้ประกันตนมาตรา 33 ถ้าพ้นระยะเวลาที่กำหนดจะไม่สามารถสมัครมาตรา 39 ได้อีก ดังนั้นผู้ที่ลาออกจากงานและต้องการรักษาสิทธิ์ประกันสังคม ควรดำเนินการสมัครให้ทันภายในระยะเวลาที่กำหนด

ส่งเงินสมทบขั้นต่ำต้องครบกี่เดือนถึงถือว่ายังเป็นผู้ประกันตน?

ผู้ประกันตนมาตรา 39 จะต้องส่งเงินสมทบอย่างสม่ำเสมอ โดยเงื่อนไขสำคัญคือภายในระยะเวลา 12 เดือนต้องส่งเงินสมทบไม่น้อยกว่า 9 เดือน จึงจะยังคงสถานะผู้ประกันตนได้ ถ้าส่งเงินสมทบไม่ถึงตามเกณฑ์ที่กำหนด สำนักงานประกันสังคมอาจพิจารณาให้สิ้นสุดสถานะผู้ประกันตนมาตรา 39

ถ้าลาออกจากงานแล้วไม่สมัครมาตรา 39 จะทำอย่างไร?

ถ้าลาออกจากงานแล้ว ไม่ได้สมัครมาตรา 39 ภายใน 6 เดือน ก็ยังสามารถเลือกสมัครเป็นผู้ประกันตนมาตรา 40 แทนได้ ซึ่งเป็นรูปแบบประกันสังคมสำหรับผู้ประกอบอาชีพอิสระ เช่น ฟรีแลนซ์ หรือเจ้าของกิจการขนาดเล็ก แม้ว่าสิทธิประโยชน์จะไม่เท่ามาตรา 39 แต่ก็ยังช่วยให้มีความคุ้มครองพื้นฐานจากประกันสังคมต่อไปได้