สุขา…สถานที่ซึ่งบอกวัฒนธรรมองค์กร

          คุณทราบไหมว่า ห้องสุขาของแต่ละองค์กรนั้นสามารถบ่งบอกถึงวัฒนธรรมขององค์กรได้ วันนี้ขอถือโอกาสประมวลสิ่งที่พบจากการเข้าห้องสุขาขององค์กรต่าง ๆ มาให้อ่านกันค่ะ ก่อนอื่นขอแบ่งแยกองค์กรออกเป็น 2 ประเภท ประเภทแรกคือ องค์กรที่มีวัฒนธรรมที่ดี อีกประเภทหนึ่งคือ องค์ที่มีปัญหาทางวัฒนธรรม

          องค์กรที่มีวัฒนธรรมที่ดี

  • องค์กรที่ผู้บริหารมีความมุ่งมั่นสูง จุดสังเกตคือ จะมีนโยบาย หรือโอวาทของผู้บริหารตามไปติดอยู่ในห้องน้ำ ชนิดที่เรียกว่านั่งปุ๊บเห็นปั๊บ ย้ำเตือนกันอยู่ทุกขณะจิต ให้ซึมเข้าสู่กระแสเลือดกันเลยทีเดียว
  • องค์กรแห่งการเรียนรู้ องค์การลักษณะนี้มักจะพบว่า มีการนำบทความทั้งที่เป็นสาระ หรือบันเทิงมาติดไว้ที่ประตูห้องน้ำ องค์กรบางแห่งอาจมีการวางนิตยสาร หรือหนังสือพิมพ์ไว้ หรือเกร็ดเล็กเกร็ดน้แยเกี่ยวกับวิธีการทำงานอย่างมีความสุข เพื่อให้พนักงานได้รับสาระและ/หรือความบันเทิง ขณะทำธุระส่วนตัว บางองค์กรถึงกับดาวน์โหลดเรื่องย่อละครที่ กำลังออกอากาศทางโทรทัศน์จากอินเทอร์เน็ตออกมาให้เพื่อนพนักงานติดตามเรื่องทางโลกได้ระหว่างทำธุระ
  • องค์กรแห่งความประหยัด ความประหยัดเห็นได้จากหลายอย่าง เช่น

          จำกัดจำนวนม้วนกระดาษชำระให้พนักงานใช้ 1 คน ต่อม้วนต่อเดือน เป็นต้น

          - ทำก๊อกน้ำเป็นก๊อกประหยัดน้ำ มีระบบเซ็นเซอร์อัตโนมัติ

          - ทำระบบไฟฟ้าเป็นระบบ Motion โดยไฟจะดับอัตโนมัติเมื่อไม่มีคน เป็นต้น

  • องค์กรแห่งความปลอดภัย พบว่า องค์กรลักษณะนี้จะมีเพื่อนพนักงานบางคน ซึ่งเกิดจาก 2 สมมติฐาน สมมติฐานที่ 1 ก็คือ เกิดจากเพื่อนพนักงานผู้ซึ่งขยะแขยงกับการใช้ห้องสุขาร่วมกับผู้อื่น หรือสมมติฐานที่ 2 คือ เพื่อนพนักงานผู้ซึ่งเข้าห้องน้ำแบบนั่งชักโครกไม่ได้ อาจจะเป็นด้วยที่บ้านไม่มี หรือมีปัญหาของระบบขับถ่าย ดังนั้นแทนที่จะนั่งลงบนฝาชักโครกเหมือนนั่งเก้าอื้แบบคนปกติทั่วไป ก็จะปีนขึ้นไปนั่งยอง ๆ แทน องค์กรแยยนี้จะมีป้ายเตือนหลายรูปแบบ องค์กรที่เตือนแบบธรรมดา ๆ ก็จะเป็นข้อความลักษณะ “กรุณาอย่าปืนขึ้นไปนั่งบนฝาชักโครก” หรือมีรูปภาพการ์ตูน แสดงวิธีนั่งบนชักโครกที่ถูกต้อง ส่วนองค์กรที่เตือนแบบน่ากลัว ๆ ถึงกับติดภาพอุบัติเหตุที่เกิดจากการพลัดตกโถชักโครก มีเลือดสาดให้พนักงานดูเลยก็มี

          องค์กรที่มีปัญหาทางวัฒนธรรม

  • องค์กรแบบตัวใครตัวมัน มีจุดสังเกตได้หลายอย่าง เช่น

          - การเปลี่ยนแกนกระดาษชำระ พบว่าเมื่อกระดาษชำระหมด ก็ไม่มีผู้ใดสนใจจะเปลี่ยน รอแม่บ้านอย่างเดียว ถึงแม้จะมีกระดาษชำระม้วนใหม่หลาย ๆ ม้วนตั้งรอไว้บริเวณรอบๆ ที่พักน้ำชักโครกแต่ก็ยอมบิด หรือเอี้ยวตัวหยิบกระดาษที่วางอยู่บริเวณนั้นมาใช้ โดยไม่คิดจะเปลี่ยนให้

          - ท่อน้ำต่างๆ ในห้องน้ำไม่ปกติ เช่น สายฉีดน้ำชำระรั่ว ก๊อกน้ำรั่ว ก๊อกน้ำปิดไม่สนิท เป็นต้น รั่วน้อย ๆ แต่นาย ๆ ก็ไม่พบว่าจะมีคนแจ้งให้ช่างมาซ่อม

          - ถังขยะล้น กระดาษชำระเกลื่อนพื้น ด้วยความที่แม่บ้านน้อยคน กว่าจะวนมาทำความสะอาดห้องน้ำอีกรอบก็ตกเย็นพอดี องค์กรแบบนี้ก็ไม่มีคนที่จะหาทางออก เช่น เปลี่ยนเป็นถังขยะใบใหญ่ขึ้น หรือเพิ่มจำนวนถัง หรืออาจจะลดการใช้กระดาษลง เป็นต้น

  • องค์กรร่ำรวย หรือสุรุ่ยสุร่าย? องค์กรประเภทนี้จะบอกว่าได้อบรม และสื่อสารกับพนักงานเพื่อให้พนักงานเกิดจิตสำนึก มีการใช้งบประมาณในส่วนนี้มาก แต่พอเข้าไปห้องน้ำขององค์กรก็จะเกิดคำถามในเรื่องของประสิทธิผลของการอบรม หรือการสื่อสารดังกล่าว เพราะพบว่า ขณะที่พนักงานแปรงฟัน เปิดน้ำแรง ๆ และไหลไม่หยุด ไม่ใช้แก้วน้ำแปรงฟัน และยังใช้กระดาษชำระอย่างสิ้นเปลือง
  • องค์กรที่มีคนขี้ลืมอยู่เยอะ องค์กรประเภทนี้จะติดป้ายที่ห้องน้ำ ลักษณะว่าทำธุระส่วนตัวเสร็จแล้วให้หันกลับไปดูอีกรอบหนึ่ง เช่น กรุณาสำรวจดูความสะอาดก่อนออกจากห้องน้ำ หรือ ก่อนออก ขอให้ท่านมั่นใจว่าห้องน้ำสะอาดเหมือนตอนที่ท่านเข้ามา เป็นต้น
  • องค์กรระส่ำระสาย (แตกเป็นหลายก๊ก) ใช้สุขาเป็นสถานที่นินทา มีทั้งการนินทาเจ้านาย นินทาเพื่อนร่วมงาน ซึ่งบางครั้งผู้ที่ชอบนินทาทั้งหลาย ไม่รู้ตัวหรอกว่า ผู้ถูกนินทาบังเอิญทำธุระส่วนตัวอยู่ในห้องน้ำนั่นเอง
  • วัฒนธรรมองค์กรองค์กรที่มีปัญหาทางวิศวกรรม อาจจะต้องมีการอบรมช่างเป็นพิเศษ เช่น สายฉีดชำระกับที่แขวนสายฉีดชำระไม่พอดีกัน ทำให้สายวางระเกะระกะบน พื้นฝาชักโครกกับโถนั่งไม่พอดีกัน น้ำแรงไป น้ำเบาไป ที่กดชักโครกเสีย ส้วมเต็ม เป็นต้น องค์กรที่เชื่อเรื่องฮวงจุ้ยต้องระวัง เพราะมันมีผลกระทบต่อการประกอบธุรกิจ ทำให้ธุรกิจติดขัด ไม่เชื่อ อย่าลบหลู่

          อ่านมาจนถึงตรงนี้…เชื่อแล้วหรือยังว่า สุขา…สามารถสื่อวัฒนธรรมในองค์กรของคุณได้จริง ๆ

ที่มา : For Quality Magazine