เมื่อธนาคารแห่งประเทศไทยออกประกาศเตือนให้ประชาชนระวังธนบัตรปลอม ที่จะระบาดหนักช่วงเงินสะพัดในวันหยุดยาวเทศกาลปีใหม่ ทำเอาทั้งแม่ค้าและประชาชนต่างก็กลัวธนบัตรใบละ 1,000 บาท กันไปเลย บ้างก็ไม่ยอมกดธนบัตรใบละ 1,000 บาทออกจากเอทีเอ็ม บ้างก็งดรับธนบัตรใบละ 1,000 บาทก็มี ซึ่งตามกฎหมายแล้วถือเป็นความผิด เพราะบนธนบัตรรัฐบาลก็ระบุไว้อย่างชัดเจนว่า “ธนบัตรเป็นเงินที่ชำระหนี้ได้ตามกฎหมาย” อย่ากระนั้นเลย ก่อนที่จะตื่นตระหนกไปมากกว่านี้ หยิบธนบัตรในกระเป๋าของคุณออกมาตรวจสอบเพื่อความมั่นใจและสามารถจับจ่ายใช้สอย หรือเดินทางท่องเที่ยวในช่วงปีใหม่ได้อย่างสบายอกสบายใจกันดีกว่า
ธนาคารแห่งประเทศไทยแนะหลักการตรวจสอบธนบัตรไว้ 3 วิธีที่ต้องจำให้ขึ้นใจดังนี้
“สัมผัส-ยกส่อง-พลิกเอียง” คาถาวิเศษในการตรวจสอบธนบัตร
สัมผัส: คุณสมบัติของกระดาษและลวดลายเส้นนูน
1. ธนบัตรรัฐบาลทำจากกระดาษที่มีใยฝ้ายเป็นส่วนประกอบหลัก จึงมีความแกร่ง ทนทาน และไม่ยุ่ยง่าย เมื่อจับสัมผัสจะให้ความรู้สึกแตกต่างจากกระดาษทั่วไป
ธนบัตรปลอมทำจากกระดาษคุณภาพต่ำ เมื่อถูกใช้เปลี่ยนมือเพียงไม่กี่ครั้งเนื้อกระดาษก็จะนิ่มเป็นขุยและยุ่ยง่าย
เมื่อจับสัมผัสจะรู้สึกถึงความแข็งแกร่งของเนื้อกระดาษ
2. ที่บริเวณคำว่า รัฐบาลไทย ตัวเลขแจ้งชนิดราคามุมขวาบน และตัวเลขไทยแจ้งชนิดราคาด้านหน้าธนบัตร เมื่อใช้มือสัมผัสจะรู้สึกถึงเส้นนูน
สะดุดมือมากกว่าบริเวณอื่น
เมื่อสัมผัสด้วยปลายนิ้วมือจะรู้สึกถึงการนูนของหมึกพิมพ์
ยกส่อง : สังเกตสิ่งที่อยู่ในเนื้อกระดาษและลวดลายทับซ้อน
1. เมื่อยกธนบัตรส่องกับแสงสว่างจะเห็นลายน้ำพระบรมสาทิสลักษณ์บริเวณพื้นที่ว่างด้านขวาของธนบัตรอย่างชัดเจนทั้งด้านหน้าและด้านหลัง
ประดับด้วยลายน้ำรูปลายไทยขนาดเล็กโปร่งแสงเป็นพิเศษ ไม่ใช่ภาพแบนราบเหมือนธนบัตรปลอมที่เลียนแบบด้วยการพิมพ์ภาพลงบนผิวกระดาษ
ตัวอย่าง ลายน้ำธนบัตรรัฐบาล ตัวอย่างลายน้ำธนบัตรปลอม
2. บริเวณด้านซ้ายในแนวตั้ง มีแถบสีโลหะขนาดเล็กฝังอยู่ในเนื้อกระดาษ เมื่อยกส่องกับแสงสว่างจะปรากฎตัวเลขและตัวอักษรขนาดเล็กบอกราคาธนบัตรฉบับนั้น
ซึ่งสามารถมองเห็นได้ทั้งสองด้าน
สำหรับธนบัตร 500 บาท และ 1,000 บาท จะมีบางส่วนของแถบสีโลหะปรากฎให้เห็นเป็นระยะ ๆ ที่ด้านหลังของธนบัตร เมื่อยกขึ้นส่องดูกับแสงสว่างจะเห็นเป็นเส้นต่อเนื่อง มีตัวเลขและอักษรโปร่งแสงขนาดเล็กแจ้งราคาธนบัตรนั้น
ตัวอย่าง ธนบัตรรัฐบาล ตัวอย่าง ธนบัตรปลอม
พลิกเอียง : สังเกตการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น
1. ตัวเลขราคาธนบัตรฉบับละ 1,000 บาท ที่อยู่มุมขวาบน เมื่อพลิกเอียงจะเปลี่ยนจากส่วนที่เป็นสีทองเป็นสีเขียว
2. ตัวเลขราคาธนบัตรฉบับละ 500 บาท ที่อยู่มุมขวาบน เมื่อพลิกเอียงจะเปลี่ยนจากส่วนที่เป็นสีเขียวเป็นสีม่วง
3. แถบฟอยล์สีเงินบนธนบัตร 100 500 และ 1,000 บาท เมื่อพลิกเอียงธนบัตรจะสามารถสะท้อนแสงแวววาวมองเห็นได้หลายมิติ
4. ตัวเลขแฝงซ่อนอยู่ในลายประดิษฐ์มุมล่างซ้าย เมื่อยกธนบัตรเอียงเข้าหาแสงสว่างและมองผ่านจากมุมล่างซ้ายเข้าหากึ่งกลางธนบัตรในมุมที่เหมาะสม
จะเห็นตัวเลขอารบิกแจ้งชนิดราคาธนบัตรฉบับนั้น
ภาพประกอบ : ธนาคารแห่งประเทศไทย
